سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
737
تاريخ ايران ( فارسى )
مالياتى روزانه معادل دو درهم بر او تحميل نموده است ، در صورتى كه از عهدهء آن نمىتواند بيرون آيد . عمر كه او را مىشناخت در جواب گفت كه براى يك شخص صاحب حرفه لايق كه بعقيده مردم مىتواند آسياى « 1 » بادى درست كند مبلغ فوق زياد نيست در جواب اين حرف ، او خليفه را تهديد نمود . صبح فردا موقعى كه عمر در مسجد به نماز جماعت مشغول بود با خنجر ضربتى بوى زد و از آن ضربت اين خليفه كه پس از پيغمبر اسلام از بزرگترين رجال مسلمان بود از دنيا رفت . او به جرئت و شهامت ، سادگى ، فراست و هوش موصوف ، خاصه در عدلوداد و انجام وظيفه خيلى سخت و شديد بوده است ، « 2 » آرى از بركت همين خصائل و صفات بود كه او توانست در مدت ده سال مهم جانگشائى مقدرات اسلام را تحت نظر گرفته و آن را كاملا حل و تسويه نمايد . او با جنگهاى پىدرپى و نظم و نسقى كه با فرماندهان و سران لشكرى مىكرد ، توانست طى مدت ده سال كليه صفحات ايران را فتح نمايد . خلافت عثمان 24 هجرى ( 644 ) عمر در حال موت به عبد الرحمن اظهار تمايل نمود كه جانشين وى باشد ، ولى او از قبول آن ابا نمود . بالاخره اين امر به شورا ارجاع گرديد كه در آنجا يكنفر را براى خلافت تعيين كنند و با وصف احوال اختيار آن در آخر به عبد الرحمن واگذار گرديد كه هركسى را صلاح مىداند تعيين كند . او تا مدتى بين على بن ابيطالب و عثمان مردد بوده ، ولى در آخر به عثمان رأى داد . خلافت عثمان دوازده سال طول كشيد و چنانچه از خارج هم معلوم بود اين مرد داراى چنين خصائل و صفاتى نبود كه بتواند در مواقع مهم با مشكلات مقاومت نمايد . از اين طرف در اعراب بصره و كوفه روح سركشى و تمردى كه وجود داشت حتى عمر با اقتدارات فوق العادهء خود نمىتوانست آنها را كاملا مطيع سازد و تنها
--> ( 1 ) - تصور ميرود كه اين اول دفعه است كه از آسياى بادى ذكرى بميان آمده است . ( 2 ) - از گفتههاى اخلاقى قابل توجه اوست كه « بدبختترين حكمران حكمرانى است كه رعايا و اتباعش پريشان و بيچاره باشند » ( مؤلف ) .